Golestan Iran The Land of Artsگلستان ایران سرزمین هنرها

Western Azerbaijani Music

In the past centuries there are numerous dissimilar tribes are dweller in the western Azerbaijan province. These tribes have kept their ethnicities, culture and religion belief and they had direct impact in each other’s culture. These tribes called Turk, Kurd, Assyrian and Armenian. Consequently, the western Azerbaijan’s culture is assorted with different cultures and music which the Turkish music is the pinnacle in this group. Even though Assyrian and Armenian speak their own mother language, but they also speak Turkish as well. The Assyrian and Armenian despite of their own music they are enabling to sing in Turkish and can be the  story teller in theTurkish language. Needless to say eastern Azerbaijan music had direct effect in the western Azerbaijan music.

There are five kinds music in the western Azerbaijan: Ashuqi music, Qarapapaqi music, Kurdish music, Assyrian music and Armenian music.

 

                                                   

 Kurdish Music

 There are two groups of the Kurd in the Western Azerbaijan province, Badini and Sorani. Badini Kurd not only lives in Iran but they are resident in the eastern part of Turkey and north of the Iraq.  The Badini Kurd of the Iran are resident in the region of the Uromeyeh, Targeh var , Merghe var , Khoy and Salmas. But Sorani Kurds are resident in the Naqadeh region.  Baqlama is the musical instrument popular amongst the Iraqi and Turkey Kurds and in the various area of the Iran. The most popular musical instruments in the Western Azerbaijan are: Balaban , Dozaleh , Sorna Dohol and  so often Shamshal .  Badani Kurdish lyrics are heroic and tribes but Sorani Kurdish lyrics are societal and moderate.

 

                                                          

 

        Ashuq Music

 

Despite of western and eastern Azerbaijan music are identical, however the northern neighbor Turkey music had more or less impact to the Western Azerbaijan music. Ashuq Music is the peak of other music in this province. Of course other music such as Kurdish, Assyrian and Armenian music had persuaded in this breed music. Western Ashuq music never employs the Balaban and Qawal instruments like Eastern Ashuq are utilizing these instruments. The western Ashuq solely will sing and play and had kept the genuine structure of the Ashuqi music, from other hand the eastern Ashuqi are utilizing Balabam and Qwall instruments and subsidence the genuine music structure. All Ashuqi of the Uromeyeh , Salmas , Meyan Doab , and khoy  are   identical.  But there are some differences in the pronunciation of the words. Western Azeri Ashuqi music is correlated with the eastern, republic Azerbaijan and Turkey Ashuqi music. But it is much closer to the Turkish Ashuqi Music. Majority of the Turkish {  Hawa} will be performed in the Western Azerbaijan.

In the olden days it was a tradition amongst the Ashuqi performers that was  called Baqlama or Dishmeh, it was a Poetical contest between  the Ashuqi performers ,which sometimes it was continued  in the a number of days.The Ashuqi performer who was enable to play and memorized  lot of  lyrics  more than the other competitors , he will  be the  champion and the loser will bestow his musical instrument as reward to the champion, regretfully this tradition has been abolished . The musical Instrument of the west and east Ashuq are identical, however the western Ashuq’s instrument had less string than eastern ashuqi. The eastern  Ashuqi instrument has 9 stirngs that  will be tuned in three rows , but the western Ashuqi instrument  it has only one string in the middle and in total will be 7 strings. The middle string it has very important role to tune the Various Hawa . The Ashuqi instrument has 13-14 scale lengths.

In addition to the {Hawa} music , currently there are songs, Tale teller, non classic music , song in regard to the work, {BaBaie} song , { Akhsahma} and {La laie= Lullaby} in the Azerbaijani tribes.

                                             

                                           Qarehpapaq Music

The Qarehpapaq tribe is living in the suburb of the Naqadeh.  Qarehpapaq speak Turkish language; they have migrated from the Armenian region and their Turkish dialect is differed than other dialects in the Azerbaijan. Qarehpapaq tribe is surrounded by the Kurdish villages. Hence, there are two breed music cultures in the Naghadeh : Sorani (The  Kurdish Tribe) and Qarehpapaq (the Turkish Tribe). In the ancient times Qarehpapaq had a few Ashuqi musicians in the region.

Qarehpapaq has extraordinary music structure and is different in compare to the other music in the region. The Qarehpapaq song will accompany with Balaban( A kind of flute) and Tonbak ( special drum) . The Ashuqi tale topic of the Qarehpapaq and Uromeyeh  is identical, but the melody is different. The most popular Qarehpapaq songs are: Qareh Ney, Gozleh, Hejran, Qarehbaqloo, yalam Mazilum , Yel Yel and Yan Sema . Moreover, dancing music in the Qarehpapaq is a part of their social life.

In the olden days the wedding ceremony was celebrated within three days , cutting the fabric was the first day of the ceremony  , coloring the hands of the Bride with Henna was in the second day of the ceremony and  bringing the Bride was in the third day of the ceremony , each day had its own music . The joyful Music was played during the cutting fabric, during the henna ceremony, the guests were dancing outside of the building where the bride is coloring her hand with henna and also the traditional songs were sung by the  women inside the room. The dancing music were played by the Sorna (Zorna), Dohol, and Tonbak. 

The popular dances were: {Yar lee}, {Eyravan Yalseh}, {Cha yakh}, {Och yakh}, {Roy Na},{Qara khan} and {laylee Laylee} which they are forgotten nowadays. ELam Maz is called group dancers. Roy Na- -dancing was performed in three forms; heavy, light and moderate. The Qarehpapaq will be accompanying with the Balban instrument. Do Zaleh is another instrument which is bigger than the Do Zaleh of the Kurdistan and Khorasan and the holes over the instrument are in each side of the instrument and it has loud sound. The most important instruments of the Qarehpapaq are Ashuq’s Saz , Balaban , Do Zaleh, Zorna  or Sorna, Dohol, and Tonbak. Dayreh and Qawall are not employing in the Qarehpapaq music. During the harvest it was special song which is forgotten nowadays. Other songs are :{ Yal Ya} that was singing in the dawn time --  {Jamshidi}, {Bahmani}, and {Hejra} are farmer songs.

 

Assyrian Music

Assyrian people have lived in the Mesopotamian Region and they are the first people who had converted to the Christianity. Many migration of the Assyrian had occurred during the horrible times such  as genocide, wars and etc... Consequently they are scattered worldwide. The majority of the Assyrians are living in Iran and Iraq.
 Recently they obliged to migrate once again due to the political and religious issues, and their population is tumbling in both Iran and Iraq , as per the statement of the Iranian census there are few families only living in the Western Azerbaijan and the capital.  The frequent immigrations have broken its music in pieces and have not been promoted. The Assyrian people speak their mother’s language, but in the public they are speaking Farsi and Turkish as well. Assyrian music in the Azerbaijan mostly is Turkish and Ashuqi music, however seldom they employ their traditional music in the celebration of the happiness events. The Assyrian Ashuq are performing in Turkish language which they have lost their traditional music. The traditional music of the Assyrian music is mostly for dancing,such as Shikhani, Tolama ,  and Jani mal which Zorna and Dohol  instruments are  accompany the music.
In olden days Assyrian were working in the vineyards; when they were picking off the cluster of the grapes. They had special song for this job which nowadays is forgotten. Assyrian songs usually are accompanied by the Kamancheh and also Azerbaijani Tar and Qawall are another instrument  accompanies the Assyrian music too. 

 

 

Armenian Music and Gosan Music

According to the Armenian’s Bible {King the second, Chapter 19 and Verses 35};the word of Gosan in the Armenian language is derivative from the Parthia (Note: Persian Empire Dynasty).

Armenian clergies and Church writers are despising the Gosan. Therefore not only the Gosan wasn’t confirmed but they have been blamed as well. Gosan has been called pagan by the clergies until 12 century. Ashuq in the Armenian music had significance place; in other words Ashuq msic was the continuation of the Gosan music and preserve it until nowadays. Armenian Music lyric haven’t poetry rime and is similar to the lyrics of the antiquity Persia. The word of Ashuq originated on 17 century. The scales in the Armenian Ashuqi are different such as Biat avar-- Bayani-- Gazal-- Dastan-- Miszad--Qochma and Divani , which are more than  40  scales.

The Armenian Ashuqs didn’t have Armenian’s names such as: { Bagher Ogli}, {Gayrati}, {Mahjoobi}, {Yatim Oglan} and {Ghol Azroni}, on other hand a few Ashuqi did have Armenian names such as :{Mana}, {Giloo}, {Artem} and {Makoo}. Occasionally Farsi, Turkish, Georgia  language words may be found in the Armenian lyrics. 
 Nahapet Koochak is the first Armenian Ashuq who was living in the16 century.
Ashuqi songs have four original methods
1- Tiflis Method: The Ashuqs are: Dasti-- Sayaa Nava-- Naqash Hoowantan and Shamwkhi Malkoon
2-Yerivan Method: The Ashuqs are Sherin-- andNizani
3- Alexandar paul method: The Ashuqs are Jeevani-- Jamali-- Figa-- and Sheram
4- Djolfa Method: The Ashuqs are: Baqar agol-- Ghol Arezoni -- Ghol Sar kas-- and Seyan Ogli

The Armenian’s Ashug in Iran are called themselves {Ghol} meaning servant. The Armenian’s Ashuq are resident in the Sang baran Village ( Faridan - Esfehan) and Chahar mahal wa Bakhteyari such as Ashuq  Haratoon Ogli--alah verdi.
Sayed Nava is one of the imperative Armenian Ashuq. Recently there are no Armenian Ahuq  in the above mentioned regions, but  there are some in the  Western Azerbaijan . Furthermore there are some Ashuqs in the Georgia who are enabling to sing in both Turkey and Armenian languages.
The Armenian melodies are identical to the Assyrian and Turkish melodies.

Copyright © 2009-2010 by Golestan Iran all rights reserved.

موسیقی آذربایجان غربی

 

قرن هاست كه در آذربایجان غربی اقوام و فرهنگ های گوناگونی در آنجا ساكن میباشند. این اقوام با حفظ هویت وموجودیت فرهنگی ٫ مذهبی و قومی خویش بر یكدیگر تاثیر گذاشته اند .  این اقوام عبارتند از : ترك ها ٫ كُرد ها ٫ آشوری ها ( آسوری) و ارامنه . در نتیجه در استان آذربایجان  غربی فرهنگ و موسیقی آن آمیخته ای از این اقوام است ٫ و شاخص ترین موسیقی در این حوزه موسیقی تركی بوده و موسیقی عاشیقی در صدر آن است . حتی آشوریان و ارامنه ساكن در این منطقه علاوه بر زبان مادری خود به زبان تركی تكلم دارند.و هنرمندان آشوری و ارمنی ضمن حفظ موسیقی قومی خود اغلب راویان موسیقی تركی نیز میباشند. البته موسیقی  عاشیق آذربایجان شرقی تاثیر فراوانی  بر موسیقی تركی این منطقه داشته است  .در آذربایجان با پنج نوع موسیقی  بر خورد خواهیم كرد
 موسیقی عاشقی»٫ موسیقی قره پاپاغی» ٫ «موسیقی كُردی» ٫ «موسیقی ارمنی» و  موسیقی أشوری

 

 

موسیقی  كردی

در آذربایجان غربی دو تیره از كُردها  در این استان ساكن میباشند كه عبارتند از كُردهای  « بادینی» و كُردهای «سورانی» . كُرد ها بادینی علاوه  در ایران ٫ در نواحی شرق تركیه و شمال عراق و سوریه اقامت دارند. كُردهای بادینی در ایران در اطراف ارومیه ٫ تَرگه ور٫ مَرگه ور٫ خوی و سلماس ٫ و كُرد های سورانی در منطقه نقده زندگی میكنند. باقلاما  ساز رایج  كُرد های بادینی عراق و تركیه وتا حدی ایران است٫ اما ساز های مهم  كُردهای  آذربایجان غربی شامل  ـ بالابان ـ دوزله ـ  سورنا ـ دهل  و بعضی اوقات شمشال است. موسیقی كُرد های بادینی مضمون سلحشوری و عشایری دارد٫ ولی موسیقی كُردهای سورانی مضمون اجتماعی و معتدل است

موسیقی  عاشیقی

 گرچه موسیقی تركی آذربایجان غربی با موسیقی آذربایجان شرقی از یك خانواده میباشند. اما موسیقی همسایه شمالی تركیه در موسیقی آذربایجان غربی  بی تاثیر نبوده است .  موسیقی عاشیقی در این استان نسبت به سایر موسیقی ها  در مقام نخست  قرار دارد ٫ البته سایر موسیقی های متداول در این منطقه از قبیل كُردی و ارمنی و آشوری  در ساختار این موسیقی نیز تاثیر گذاشته اند. موسیقی عاشیقی آذربایجان غربی مانند عاشیقی های آذربایجان شرقی از سازهای بالابان و قوال استفاده نمی كنند  و عاشیقی ها آذربایجان  غربی به تنهائی هم خوانندگی میكنند و هم مینوازند, و اصالت  موسیقی عاشیقی را در آذربایجان غربی حفظ كرده اند  در صورتیكه در آذربایجان شرقی این  سنت خنیاگری بعلت استفاده از ساز های بالابان و قوال  افت كرده است. عاشیقی ارومیه و سلماس و میاندواب و خوی دارای یك سبك و شیوه هستند ولی از نظر لهجه ها تغیراتی در آن دیده  میشود. موسیقی آذربایجان غربی با موسیقی عاشیقی آذربایجان شرقی و جمهوری آذربایجان و تركیه   پیوند دارد ولی به موسیقی عاشیقی تركیه نزدیكتر است و بسیاری از «هاوا» های تركیه در آذربایجان غربی اجرا میگردد
درازمنه گذشته در میان عاشیق ها سنتی بود بنام « باقلاما» یا «دیشمه» كه نوعی رقابت بصورت مشاعره بود بین عاشیق ها و حتی  روزها  این مسابقه ادامه داشت تا كسیكه اشعار و نغمات بیشتری اجرا میكرد ٫ برنده این رقابت بود و رقیب بازنده ساز خودرا به رقیب برنده هدیه میداد. این سنت در آذربایجان  غربی منسوخ شده است . ساز عاشیق ها در آذربایجان شرقی و غربی یك شكل و شمایل است ولی در آذربایجان غربی سیم های كمتری دارد. ساز عاشیقی آذربایجان شرقی ۹ سیم دارد كه در سه ردیف سه تائی كوك می شوند٫ ولی ساز عاشیقی های آذربایجان غربی در ردیف وسط بجای سه سیم از  یك سیم استفاده میكنند و در نتیجه هفت سیم دارند. سیم وسط مهمترین نقش مهمی در كوك « هاوا» ها گوناگون دارد . تعداد پرده های ساز عاشیقی معمولا” ۱۳-۱۴ پرده دارد
به استثنای « هاوا» ها ٫ آهنگ ها و روایت موسیقی عاشیقی . ترانه های عامیانه ٫ آوازها ئی در ارتباط به كار ٫ تصنیف ها «بابائی » ها ٫ « اخشاما »  و لالائی در میان قبایل و ترك زبانان آذربایجان رایج است

 

موسیقی قره پاپاغی

 

قبیله « قره پاپاغ» در منطقه نقده و  در اكناف آن زندگی میكنند. قره پاپاغ كه ترك زبان هستند چندین قرن پیش از ایروان ( ارمنستان) به این  مكان كوچ كرده اند . گویش تركی این ایل با سایر گویش های تركی این منطقه متفاوت است . قره پاپاغ  در مناطقی ساكن هستند كه روستاهای كُرد نشین آنها را احاطه كرده است. از این نظر است كه در نقده دو نوع  فرهنگ و موسیقی دارد ٫ « كُردی سورانی» و تركی « قره پاپاغی» . ایل قره پاپاغ در گذشته عاشیق داشتند ولی نسبت به عاشیق های سایر نواحی  كمتر بود
موسیقی قره پاپاغی از ویژه گی خاصی بر خوردار است و نسبت به سایر موسیقی های در این منطقه  متفاوت است. آواز های قره پاپاغی همراه با ساز بالابان و تنبك  اجرا میگردد .روایت های عاشیق ها قره پاپاغ و ارومیه یكسان هستند ولی نغمه های آنان تا حدودی فرق دارد.از آواز های بنام قره پاپاغ « قره نی» ٫ «گُزلمه»٫ «هجران» ٫ «قره باغلو»٫«یلم مزایلم» ٫ « یل یل»  و « یان سما»میتوان نام برد.آواز ها و آهنگ های رقص در میان ایل قره پاپاغ از اهمیت خاصی بر خوردار است
در گذشته انجام مراسم عروسی به مدت  سه روز طول میكشید  روز اول پارچه میبریدند ٫ روز دوم حنا بندان بود٫ و روز سوم عروس را می آوردند كه در هر روز موسیقی مخصوص آن روز را اجرا میكردند. روز پارچه بریدن آواز های شاد می خواندند٫ روز حنا بندان در صحن بیرونی میرقصیدند و در داخل آواز های مجلسی اجرا میكردند . زمانیكه داماد را می آوردند و یا خوانچه حاضر میكردند آواز هائی در وصف داماد میخواندند. آهنگهای رقص با ساز سورنا(زورنا) به همراه دهل و تنبك نواخته میشد.رقص های رایج در میان ایل قره پاپاغ عبارتند از : «یارلی» . «ایروان یالسه» ٫. «چایاخ»٫ « «اُچایاخ ـ سه پا»٫ « روینا» ٫ «قراخان»و «لیلی لیلی»است٫كه اغلب این رقصها دیگر اجرا نمی شود و فراموش شده است.« ایلم مَز»  رقص دسته جمعی است. رقص روینا بسه  صورت  سنگین ٫ سبك و وسط اجرا میشد. آواز های قره پاپاغی بهمراه  ساز بالابان اجرا میكنند. ساز دوزله از نظر شكل بزرگتر از دوزله های مناطق كردستان و خراسان است. سوراخ های تعبیه شده در دو پهلو  ساز قرار دارند كه صدای رسائی دارند.سازهای  قره پاپاغ  شامل ساز عاشیقی ـ بالابان ـ دوزله ـ زورنا (سورنا ) دهل و تنبك است . قوال  یا دایره در قره پاپاغ استفاده نمی كنند. از دیگر آواز های رایج در قره پاپاغ میتوان از كار هائی  مر بوط به زراعت  نام برد كه بكلی منسوخ شده است از قبیل  آواز  «یل یل» كه در سحر گاه درمزارع خوانده میشد٫ زمانیكه گاو میش ها را از مزارع بیرون میكردند و اشعار آن را « بایانی» بود . بغیر از «یل یل» كه در سپیده دم میخواندند  آواز های « جمشیدی»٫ «بهمنی» و «هجران»  نیز در مزارع خوانده میشد

 

 

 

موسیقی آشوری ـ آسوری


آشوریان قومی هستند كه در منطقه بین النهرین می زیسته اند واولین قومی بودند كه به دین مسحیت گرویدند. آشوریان بسبب نا ملایمات زمانه همواره در حال مهاجرت اجباری  بوده و هستند و امروزه در سرتاسر جهان پراكنده اند . قسمت عمده ای از این قوم در ایران و عراق زندگی میكردند كه در سالیان اخیر بنا به جبر روزگار تعداد زیادی رحل اقامت كرده و به سایر نقاط دیگر جهان كوچ نموده اند و جمعیت این قوم  خصوصا در ایران و عراق رو به كاهش است و تعداد كمی خانوار در آذربایجان غربی  باقی مانده اند 
موسیقی این قوم به علت این مهاجرتهای اجباری تكه تكه گشته است .این قوم  در آذربایجان غربی در خانه  به زبان آشوری تكلم دارند ولی در ملا عام  به زبان تركی  و فارسی سخن میگویند موسیقی در مجالس شادمانی بجز در مورد استثنائی تركی و عاشیقی است . عاشیق ها آشوری بطور مطلق موسیقی و شعر تركی را اجرا میكنند. لذا به موسیقی اصیل این قوم لطمه ای فراوانی  وارد كرده است. هنوز این نوع موسیقی در خانواده های آشوری كم و بیش نواخته میشود. فرهنگ موسیقی آشوریان حاوی انواع موسیقی رقص بوده است از جمله شیخانی و طاولمه كه باساز زورنا و دهل اجرا میشد. البته در گذشته این قوم كه بكار زراعت مشغول بوند و در تاكستان ها ارومیه انگور می چیدند آواز های مخصوص به هنگام چیدن میخواندند كه امروزه این آوازها فراموش شده است  آواز های آشوری عموما” توسط كمانچه همراهی می شد. اما سازهای تار آذربایجانی ٫ قوال هم در میان آشوریان این منطقه رواج داشته است

 

موسیقی  ارمنی  و گوسان ارمنی

 

واژه گوسان در زبان ارمنی از زبان پارتی گرفته شده است . در انجیل ارامنه ظاهرا” به صورت « دوم شاهان» . باب نوزدهم ٫ آیه سی وپنجم آمده است.
اولیای كلسیا و كاتبان  كلسیا ارمنی به گوسان ها با تحقیر نگاه میكردند.  نه تنها مورد تائید نبودند بلكه همواره مورد شماتت قرار میگرفتند . تا قرن ۱۲ میلادی روحانیان مذهبی ارامنه ٫گوسان  را كافر می خواندند. در موسیقی ارامنه عاشوق ها در مقام خاصی قرار داشتند  كه در واقع سنت خنیاگری گوسان را  ادامه دادند و تا كنون در حفظ آن كوشیده اند. سنت خنیاگری ارمنی دارای اشعار بی قافیه ارمنی است كه این اشعار هجا های غیر جفتی در آن مستتر است. كه بمانند  اشعار ایران باستان است. واژه «عاشوق» در موسیقی ارمنی در سده هفدهم میلادی رایج شده است.اوزان در موسیقی عاشوقی ارمنی متفاوت هستند. از قبیل « بیات آور» ٫« بایانی» ٫ « غزل» ٫ «داستان» ٫ «مسیزاد» ٫ «قوچما»و «دیوانی» هستند كه تعداد آن بالغ بر ۴۰وزن گوناگون میباشند
عاشوق های ارمنی اغلب نام غیر ارمنی داشتند مانند « باقراغلی». « غیرتی» ٫ «محجوبی» یتیم اغلان» و «غول آزرونی« البته تعدادی هم نام ارمنی داشتند مانند « مانا» ٫ «گیلو» ٫ «آرتم» و «مكو» ٫ در متن های اشعار ارمنی از واژه های فارسی٫ تركی و گرجی نیز  استفاده میكردند . در فرهنگ عاشوقی ارمنی  به نام «ناهاپت كوچاك»  اولین عاشوق  كه  در قرن ۱۶ میلادی میزیسته است اشاره شده است
آواز های عاشوقی دارای ۴ مكتب اصلی میباشند
۱ـ متكب تفلیس : عاشوقهای این سبك «دستی ـ سایادنوا ـ نقاش هوونتان ـ و شامخی ملكون » میباشند
۲ـ مكتب ایروان : عاشوقهای این سبك « شیرین ـ و نیزانی» میباشند
۳ـ مكتب آلكساندرا پل : عاشوقهای این  سبك: « جیوانی ـ جمالی ـ فیگاه ـ و شرام میباشند
۴ـ مكتب جلفا : عاشوقهای این سبك: «باقر اغل ـ غول آرزونی ـ غول ساركس و سیان اغلی میباشند
در فرهنگ عاشوقی ارمنی  جلفای ایران خود را غول می نامیدند به معنای خادم و خدمتگزار . عاشوقی ارمنی در  روستاهای سنگباران از ناحیه فریدن اصفهان و چهار محال و بختیاری از جایگاه والائی بر خوردار بودند مانند .عاشوق « هارتون اغلی ـ الله وردی« .صایاد نوا بزرگترین عاشوق ارمنی بشمار می آید. هم اكنون در مناطق ذكر شده دیگر از عاشوق ها ارمنی كسی باقی نمانده است واما در برخی از روستا های آذربایجان غربی تا چندین سال پیش این خنیاگران وجود داشتند  بنام عاشوق های گرجی  ٫ كه قادر بودند به تركی و ارمنی  بخوانند
 نغعات ارمنی با سایر نغمات اقوام ترك وآشوری دارای مقامهای مشترك میباشند .و تا به امروز این اشتراك در آنان پایدار مانده است  


 

Western Azeri Musicians and artist 

 

Western Azerbaijan Music Vedio

This material may not be duplicated for any profit-driven enterprise. 

Make a Free Website with Yola.